Makat kanalı etrafı kaslarla çevrili olan bir geçit olup, etrafındaki cilt hücrelerinden kanser gelişmesine makat kanseri denir.


- Sindirim sistemi kanserlerinin % 4’ünü oluştururlar.

- Henüz kanser oluşturmamış hücrelere ağır displazi, insitu karsinom veya Bowen hastalığı denir.

Makat kanseri (anal kanser) için kimler risk grubundadır?

- Makat kanseri sıklıkla human papilloma virus (HPV) ile ilişkilidir. Bu virüs’ün makat ve rahim ağzında kondilom oluşturabildiği bilinmektedir.

- 50 yaş üzerindeki nüfus

- Makat yolu ile (anal) seks yapan kişiler

- Sigara

- Bağışıklık sistemi zayıflaması (HİV enfeksiyonu)

- Kronik iltihap

- Leğen kemiği (pelvis) ışınlaması

Makat kanseri (anal kanser) nasıl önlenebilir?

- Makat yolu ile (anal) seks ve böylelikle HPV ve HİV enfeksiyonlarından uzak durulmalı

- Cinsel temas sırasında prezervatif kullanımı enfeksiyon riskini yok etmese de azaltır.

- Sigara terk edilmeli

Makat kanseri (anal kanser) tanısı nasıl konulur?

- Yüksek risk grubundaki kişilere (HIV virüsü taşıyan erkekler, erkekler ile cinsel ilişki yaşayan erkekler, değişik kişilerle cinsel temasa girenler ve rahim ağzında kondilomu bulunanlar) tarama yapılabilir.

- Makattan sürüntü şeklinde hücre örneği alınabilir (pap smear) veya anoskopi (makat bölgesi endoskopisi) ile tetkik yapılabilir.

Makat kanseri (anal kanser) belirtileri nelerdir?

- Makattan kanama

- Makatta şişlik

- Makatta ağrı

- Makatta kaşıntı hissi

- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik

- Dışkı çapında incelme

- Makattan sümüksü akıntı (mukus) gelmesi

- Makat bölgesinde ve kasık bölgesinde lenf bezlerinin şişmesi

Benzer belirtiler hemoroid veya basur hastalığında da görülebilir ancak bu tür belirtilerin varlığında konunun uzmanı bir hekime muayene olmakta yarar vardır.

Makat kanseri (anal kanser) tanısı nasıl konulur?

Makat kanseri (anal kanser) konunun uzmanı bir doktor muayenesi ve şüphe durumunda biopsi sonrasında konulur.

Makat kanseri (anal kanser) nasıl tedavi edilir?

- Cerrahi (kanserli bölge çıkartılır)

- Radyoterapi (ışın tedavisi)

- Kemoterapi (damardan kanseri yok etmeye yarayan ilaçların verilmesi)

Günümüzde sıklıkla radyoterapi ile kemoterapi birlikte verilir.

Makat kanseri (anal kanser) tedavisinde kolostomi gerekir mi?

Makat kanseri hastalarının büyük bir çoğunluğunda kolostomi gerekmeyecektir. Radyoterapi ile kemoterapi tedavisine yanıt vermeyen hastalarda, tedaviye rağmen tümörü tekrarlayan hastalarda rektum ve makatın (anüs) birlikte çıkarılması yani abdomino-perineal rezeksiyon ameliyatı (Miles ameliyatı) gerekebilir.

Makat kanseri (anal kanser) evrelendirmesi nasıl yapılır?

T1: tümör çapının 2 cm veya altında olması

T2: tümör çapının 2-5 cm arasında olması

T3: tümör çapının 5 cm’den büyük olması

T4: tümörün vajina (hazne), üretra ve mesane gibi organlara yayılmış olması

N1: rektum etrafındaki lenf bezlerinde tümör bulunması

N2: tek taraflı kasık lenf bezlerinde tümör bulunması

N3: rektum etrafındaki ve iki taraflı kasık lenf bezlerinde tümör bulunması

Tümörün seyrini: çapı (2 cm’den küçük olanların seyri daha iyidir), yeri (makat kanalı veya makat etrafındaki ciltten kaynaklanması) ve lenf bezlerinin tutulumu belirler. Evre 1 ile 4 arasında evrelendirme yapılır, 1. evre başlangıç aşamasında ve 4. evre yayılmış tümör anlamına gelir.

Makat kanseri (anal kanser) tedavisi sonrasında takip nasıl yapılır?

Makat kanserlerinin bir çoğu yeterli tedavi edilebilirler, ancak nüks açısından takip edilmeleri gerekir. Takibin deneyimli bir doktor tarafından düzenli aralıklarla yapılması önemlidir.

Makat kanserinde (anal kanser) seyir nasıldır?

Geçmiş yıllarda makatın (anüs) birlikte çıkarılması yani abdomino-perineal rezeksiyon ameliyatı (Miles ameliyatı) sonrasında 5 yıl sağkalım oranı % 70 iken, günümüzde ameliyat uygulanmadan tek başına ışın tedavisi (radyoterapi) ile 5 yıl sağkalım oranı % 70 olarak bulunmaktadır ve tedaviye kemoterapi (5-FU, cisplatin) de eklenirse, bu oranının % 70’i aştığı görülmektedir.

Anahtar kelimeler: makat kanseri, anal kanser, Bowen hastalığı, human papilloma virus, HPV, HİV enfeksiyonu, anoskopi, hemoroid, basur, abdomino-perineal rezeksiyon, Miles ameliyatı, makatta ağrı, makatta şişlik, makattan kanama

http://www.fascrs.org/patients/conditions/anal_cancer/

www.cancer.gov

admin Hakkında